Page 133 - Demo

131TEATRI POSTDRAMATIKTeatri postdramatik, q%u00eb shfaqet nga fundi i shekullit XX, %u00ebsht%u00eb nj%u00eb form%u00eb teatrore q%u00eb nuk vendos m%u00eb tekstin dramatik n%u00eb qend%u00ebr t%u00eb shfaqjes, por ngjarjen skenike dhe p%u00ebrvoj%u00ebn e drejtp%u00ebrdrejt%u00eb t%u00eb publikut. N%u00eb vend t%u00eb rr%u00ebfimit sipas logjik%u00ebs shkak-pasoj%u00eb dhe konfliktit klasik, theksi vihet tek imazhi skenik, trupi i aktorit, z%u00ebri, ritmi, prania fizike dhe struktura fragmentare. N%u00eb k%u00ebt%u00eb teat%u00ebr, shfaqja nuk synon domosdoshm%u00ebrisht t%u00eb tregoj%u00eb nj%u00eb histori, por t%u00eb krijoj%u00eb p%u00ebrvoja estetike dhe emocionale, n%u00ebp%u00ebrmjet t%u00eb cilave nd%u00ebrtohet kuptimi. Marr%u00ebdh%u00ebnia me publikun, i cili nuk ftohet vet%u00ebm t%u00eb ndjek%u00eb shfaqjen, por t%u00eb interpretoj%u00eb dhe t%u00eb reflektoj%u00eb n%u00eb lidhje me t%u00eb, b%u00ebhet m%u00eb e hapur dhe m%u00eb reflektuese.TEATRI POSTDRAMATIK, 20 PERFORMANCA DHE FORMAT HIBRIDEN%u00eb gjysm%u00ebn e dyt%u00eb t%u00eb shekullit XX dhe n%u00eb fillim t%u00eb shekullit XXI, teatri p%u00ebrjeton ndryshime t%u00eb thella, q%u00eb %u00e7ojn%u00eb n%u00eb shk%u00ebputjen nga modeli tradicional dramatik. K%u00ebto zhvillime lidhen me transformimet shoq%u00ebrore, m%u00ebnyr%u00ebn se si njeriu modern mendon, ndien dhe komunikon n%u00eb nj%u00eb bot%u00eb t%u00eb fragmentarizuar e t%u00eb teknologjizuar, si dhe me ndikimin e pararojave artistike.Teatri postdramatik, performanca dhe format hibride tregojn%u00eb se teatri bashk%u00ebkohor nuk %u00ebsht%u00eb m%u00eb vet%u00ebm %u201cdrama e luajtur%u201d, por nj%u00eb hap%u00ebsir%u00eb eksperimentimi artistik. Regjisori Robert Wilson (1941-2025) shquhet p%u00ebr nj%u00eb teat%u00ebr pamor, ku kompozimi i drit%u00ebs, hap%u00ebsira e sken%u00ebs dhe ritmi i ngadalt%u00eb krijojn%u00eb nj%u00eb gjuh%u00eb t%u00eb m%u00ebvetshme, nd%u00ebrsa teksti kthehet n%u00eb nj%u00eb element t%u00eb barabart%u00eb me tingullin dhe l%u00ebvizjen; shfaqja Ainshtaini n%u00eb plazh, mish%u00ebron k%u00ebt%u00eb koncept p%u00ebrmes nj%u00eb strukture muzikore dhe pamore q%u00eb i kund%u00ebrvihet kuptimit tradicional q%u00eb ne kemi p%u00ebr teatrin. Dramaturgu Heiner M%u00fcller (1929-1995) e %u00e7on dramaturgjin%u00eb drejt fragmentimit rr%u00ebnj%u00ebsor, ku teksti kthehet n%u00eb nj%u00eb mori citimesh, n%u00ebnkuptimesh dhe lidhjesh historike, ku kuptimi nuk %u00ebsht%u00eb i dh%u00ebn%u00eb, por nd%u00ebrtohet n%u00eb nd%u00ebrveprimin mes sken%u00ebs dhe spektatorit; Hamletmakina p%u00ebrfaq%u00ebson nj%u00eb shembull ideal t%u00eb k%u00ebtij ballafaqimi kritik dhe politik.Si regjisor, Frank Castorf njihet p%u00ebr shp%u00ebrb%u00ebrjen agresive t%u00eb klasik%u00ebve, duke i vendosur ata n%u00eb kontekste bashk%u00ebkohore dhe duke integruar teknologjin%u00eb e videos si nj%u00eb shtres%u00eb rr%u00ebfimtare paralele, q%u00eb e shp%u00ebrndan v%u00ebmendjen dhe e shnd%u00ebrron shfaqjen n%u00eb nj%u00eb hap%u00ebsir%u00eb mjetesh shprehjeje t%u00eb shum%u00ebfisht%u00eb. Fotoja %u00ebsht%u00eb shk%u00ebputur nga nj%u00eb v%u00ebnie bashkohore e Faustit t%u00eb G%u00ebtes